• MSZE ŚWIĘTE
  • Dni powszednie: 7:00, 7:30, 18:00
  • Niedziele i Święta: 8:00, 10:00, 12:00, 13:00, 18:00
  • Spowiedź podczas każdej Mszy Świętej
<< powrót
Ołtarze boczne
Arcydzieła sztuki stylu baroku drugiej połowy XVIII w., oraz para snycerskich skrzydeł późnogotyckiego tryptyku
z pierwszej połowy XV w. po restauracji i konserwacji
W Katedrze Polowej Wojska Polskiego znajdują się cztery ołtarze boczne, arcydzieła sztuki stylu barokowego z drugiej połowy XVIII wieku, oraz para snycerskich skrzydeł późnogotyckiego tryptyku z pierwszej połowy XV wieku. Ich konserwacja okazała się wielkim wyzwaniem dla konserwatorów z Domu Sztuki Pracowni Konserwacji Malarstwa i Rzeźby Polichromowanej Katarzyny Fili-Makowieckiej i Mariusza Makowieckiego. Komisja Stołecznego Konserwatora Zabytków w trakcie dokonywanych przez wykonawców odkryć kolejnych nawarstwień musiała podejmować trudne decyzje, które zachować. Spod przemalowań i wtórnych nawarstwień odsłonięto pierwotną kolorystykę ołtarzy. Prace okazały się trudne, kosztowne i czasochłonne. Trwały trzy lata. Ich realizacja była możliwa dzięki dotacji Urzędu Miasta Stołecznego Warszawy, Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Urzędu Marszałkowskiego Województwa Mazowieckiego, a także dzięki darczyńcom instytucjonalnym, indywidualnym oraz ofiarom parafian.

Snycerskie skrzydła późnogotyckiego tryptyku
Powstanie późnogotyckiego tryptyku jest datowane na ok. 1520 rok. Dwa snycerskie skrzydła zostały zawieszone na ścianach bocznych (południowych) katedry polowej. Formy skrzydeł - w kształcie stojącego prostokąta - są identyczne, dzielone w połowie wysokości na dwie kwatery. W płytkich ramach, na niskich cokołach z ażurową dekoracją, ustawione są po trzy figury Apostołów. W skrzydle po lewej stronie od prezbiterium w dolnej strefie są to święci: Łukasz, Piotr i Andrzej, w górnej - święci: Jakub Młodszy, Juda Tadeusz i Mateusz, w naprzeciwległym skrzydle odpowiednio - święci: Szymon, Bartłomiej i Filip oraz święci: Jakub Starszy, Paweł i Jan Ewangelista. Święci, upozowani w nieznacznym kontrapoście, stoją boso. Figury skrajne nieznacznie zwrócone ku centrum scen. Wszyscy Apostołowie ubrani są w długie, zarzucone na ramiona i podwieszone za pasem na biodrze spodnie szaty i płaszcze częściowo okrywające nogi.

Ołtarze boczne

Ołtarz boczny św. Teresy
Ołtarz patronki misji katolickich, karmelitanki bosej z Lisieux - św. Teresy od Dzieciątka Jezus i Najświętszego Oblicza (1873-1897), zawiera umieszczone już po II wojnie światowej drewniane elementy oryginalnego snycerskiego ikonostasu w stylu bizantyjskim z ok. 1900 roku. W zwieńczeniu i w nastawie ołtarza św. Teresy znajdują się liczne wczesno- i dojrzałoregencyjne detale ornamentalne oraz pięć siedzących figur anielskich z późnobarokowej kazalnicy (1725) i ołtarza głównego (1723), autorstwa Beniamina Gottlieba Marcha vel Mercka. Autorem namalowanego w latach 1953-1956 obrazu św. Teresy z Lisieux, opartego na oficjalnym przedstawieniu kanonizacyjnym z 1925 roku jest E. Mikołajczyk z Katowic.

Ołtarz boczny Ostatniej Wieczerzy
Naprzeciw ołtarza św. Teresy znajduje się zaprojektowany i wzniesiony w tym samym okresie (1873-1897) ołtarz Ostatniej Wieczerzy, którego cała XVII i XVIII-wieczna dekoracja malarska, figuralna i ornamentalna pochodzi z późnobarokowych: kazalnicy i ołtarza głównego. Obraz Ostatniej Wieczerzy jest dziełem nieustalonego dolnośląskiego warsztatu, działającego w XVII wieku. Zespół sześciu płaskorzeźb przedstawia m.in.: Ewangelistów, Nadzieję (Spes) i Węża Miedzianego oraz postaci siedmiu stojących aniołów, pierwotnie trzymających arma Christi (narzędzia Męki Pańskiej). Ich biało-złota i srebrna polichromia temperowo-lakierowa wykorzystuje typową dla tego okresu w Europie Zachodniej i Środkowej francuską technikę szypolenu, imitującą biel sławnego marmuru z Carrary, kości słoniowej i porcelany. Równie wysoki poziom artystycznej kreacji reprezentują półwałkowe profile cokołów i gzymsów, akantowo-wstęgowe konsolki, taśmy i plecionki.

Ołtarze boczne Ukrzyżowania Pańskiego i św. Antoniego Padewskiego
Różniące się drugorzędnymi detalami ornamentalnymi snycerskie ołtarze boczne Ukrzyżowania Pańskiego i św. Antoniego, powstały przed 1960 rokiem w wyniku defragmentacji późnobarokowego ołtarza (1723). Z pierwotnej nastawy pozostały tylko - przycięte do nowych wnętrz warszawskiej katedry polowej - cztery kolumny, posadowione na wysokich piedestałach w porządku korynckim. Dziś dźwigają one jedynie gzymsy, koronujące nieistniejące już belkowania. Uwagę przykuwają elementy architektoniczne i zdobnicze, przede wszystkim skomplikowane w rysunku i utrzymane w stylistyce dojrzałej regencji francuskiej i środkowoeuropejskiej plecionki wstęgowo-cęgowe. W polu nastawy ołtarza Ukrzyżowania Pańskiego umieszczono wspaniały snycerski krucyfiks dłuta Marcha vel Mercka. Pole ołtarza św. Antoniego udekorowane jest okazałym płótnem (1953-1956), autorstwa E. Mikołajczyka, przedstawiającym wizję świętego Antoniego z Dzieciątkiem Jezus. Za kanwę kompozycji posłużył artyście znany przedwojenny obraz wileńskiej malarki Łucji Bałzukiewiczówny. W zwieńczeniach tak ukształtowanych struktur zawieszono niewielkie glorie promieniste, flankowane przez pary aniołów półleżących na oryginalnych wklęsło-wypukłych odcinkach gzymsu.
<< powrót